U bent hier:

NOVU in het nieuws: IO+

26/02/2026

Vandaag is weer een interessant interview verschenen met de NOVU. Aanleiding is de nieuwe octrooiwet en de mogelijke gevolgen daarvan voor uitvinders. Elcke Vels interviewde Ralph voor IO+. Het interview is onderstaand weergegeven.

Door: Elcke Vels, zie originele link

Het aanvragen van een octrooi is voor een uitvinder een belangrijke stap. Je bedenkt een slimme uitvinding; dan wil je niet dat iemand anders ermee aan de haal gaat. Met een octrooi beschermt een uitvinder zijn of haar idee. Nu wordt de huidige octrooiwet gemoderniseerd. De belangrijkste wijziging: de introductie van inhoudelijke toetsing. Dat klinkt goed, maar er kleven ook nadelen aan. Ralph Stuyver, directeur van de Nederlandse Orde van Uitvinders (NOVU) én zelf uitvinder: “Het wordt duurder en de drempel om mee te doen gaat omhoog. Dat treft private uitvinders en startende ondernemers mogelijk onevenredig.”

Ralph Stuyver, foto door Jesper Boot

Ondernemers kunnen hun technische uitvinding beschermen met een octrooi. Bedrijven die dat doen, halen gemiddeld 28% meer inkomsten per werknemer. Voor uitvinders en bedrijven is het aanvragen van een octrooi dus een cruciale stap.

Momenteel worden octrooien zonder inhoudelijke toetsing verleend. Volgens de Rijksministerraad zorgt dit voor rechtsonzekerheid. Om dit aan te pakken heeft de Raad, op voorstel van minister Karremans van Economische Zaken, besloten de Rijksoctrooiwet volledig te herzien. Met de nieuwe octrooiwet vindt er een inhoudelijke toetsing plaats. Dat betekent dat aanvragen strenger worden beoordeeld op nieuwheid, inventiviteit en industriële toepasbaarheid. 

De NOVU zat in de commissie die de nieuwe Rijksoctrooiwet heeft besproken. Daar zaten ze aan tafel met de grote industrie, octrooigemachtigden en andere belanghebbenden. “Zo zijn we al lange tijd betrokken en weten we precies wat er aan zit te komen”, aldus de directeur. “Het voordeel van de nieuwe wet”, zegt hij, “is dat de kwaliteit van de octrooiaanvraag omhoog kan gaan. “Het nadeel is echter dat deze strengere toetsing ook gepaard kan gaan met hogere kosten voor met name individuele uitvinders en kleine ondernemers.”

Een bottleneck voor het MKB

Hogere kosten zijn voor grote kennisinstellingen en multinationals niet direct een bottleneck. “Nederland heeft goed ontwikkelde innovatiekolommen - denk aan TNO, Brainport en regio Eindhoven – waar veel R&D plaatsvindt en diverse subsidiemogelijkheden beschikbaar zijn.” Die wegen zijn al goed ingericht, maar individuele uitvinders, startende bedrijven en MKB’ers met een innovatief idee vallen er vaak buiten. “Daarom zetten wij in op inclusieve innovatie, waarbij ook deze kleinere spelers worden betrokken.”

Vouchers: een eerlijke kans 

Stuyver staat middenin het Nederlandse innovatielandschap. Al meer dan dertig jaar is hij lid van de vereniging. Op zijn naam staan bovendien meerdere patenten, waaronder een octrooi voor een kabelroller, dat wereldwijd miljoenen keren verkocht werd.

Voor 1995 werden octrooien veel strenger getoetst, een aanpak die wel iets weg heeft van de nieuwe Rijksoctrooiwet die eraan komt. In dat strenge stelsel deed ook Stuyver zijn uitvinding. “Ik werkte samen met een bedrijfspartner die toen nog studeerde. Gelukkig bestond er een speciale regeling: een voucher van de overheid voor mensen met een beperkt inkomen, waarmee je de kosten voor het indienen van een octrooi kon dekken. Zo konden startende uitvinders, studenten en kleine ondernemers tóch hun ideeën beschermen.”

Met de nieuwe, ‘strengere’ wet die eraan zit te komen, lijkt de inhoudelijke toetsing van octrooien dus weer op die van vóór 1995, maar dan zonder de vouchers. Stuyver: “Tegenwoordig bestaan er nog steeds vouchers waarmee kleine ondernemers bijvoorbeeld korting kunnen krijgen op de indieningskosten voor een octrooi. Zo’n korting dekt echter maar een klein deel van de totale kosten.” Het begint namelijk met goed onderzoek naar de nieuwheid van je idee. Alleen al zo’n nieuwheidsonderzoek door een octrooigemachtigde kost vaak een paar duizend euro. “Daarvoor zou een voucher uitkomst kunnen bieden.”

De Philips Airfryer

De NOVU pleit daarom voor een vergelijkbare ondersteuningsregeling als voor 1995, zodat ook kleine(re) uitvinders een eerlijke kans krijgen. Dat gaat een verschil maken, voorspelt Stuyver. Bij de NOVU, die al meer dan 35 jaar bestaat, hebben ze inmiddels meer dan 3.500 uitvinders begeleid. Stuyver wijst op voorbeelden van succesvolle Nederlandse uitvinders die zonder financiële steun misschien wel nooit een doorbraak hadden bereikt. Fred van der Weij, bedenker van de Philips Airfryer, had een geniaal idee, maar toen nog beperkte middelen. “In het nieuwe systeem had hij misschien niet de kans gehad zijn octrooi aan te vragen. Nu zijn er wereldwijd meer dan een miljard Airfryers verkocht – een enorme economische bijdrage.”

Hoop op verandering

Het wetsvoorstel ligt momenteel bij de Raad van State. Intussen voert de NOVU gesprekken met het Octrooicentrum Nederland, RVO en het ministerie van Economische Zaken over de nieuwe wet. Zo hoopt Stuyver op broodnodige veranderingen. “Zonder vouchers kunnen startende uitvinders afhaken – en verliezen we mogelijk waardevolle innovaties voor Nederland.”